اسد الله معطوفى

47

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

اجساد رعايت نشده و همچون گورهاى منطقه شاه‌تپه و آق‌تپه استراباد ، اجساد در سمت‌هاى مختلف به خاك سپرده شده بودند 4 - شيوه دفن 50 % به پهلوى چپ و صورت رو به آفتاب و 50 % هم بر پهلوى راست و صورت رو به سوى غروب آفتاب قرار داشتند . 32 گورهاى تپه باستانى سيلك محوطه سيلك در 3 كيلومترى جنوب غربى كاشان بر حاشيه جاده روستائى فين قرار گرفته است . اين محوطه شامل دو تپه باستانى شمالى و جنوبى به فاصله 600 متر از يكديگر هستند كه چند گورستان بزرگ باستانى متعلق به هزاره دوم و اول ق . م را نيز در جوار خود جاى داده‌اند . عده‌اى از باستانشناسان يكى از قبرستان‌ها را متعلق به مهاجرين و ديگرى را متعلق به بوميان منطقه دانسته‌اند . 33 مثلا گيرشمن معتقد است در هزارهء اول يك قوم مهاجر بر اقوام بومى منطقه پيروز شده و تمدن خود را بنيان گذاشتند . مهاجرين در مراسم خاكسپارى منطقه تغييرات مهمى ايجاد كردند ، زيرا ديگر قبرها را در زير اطاق خانه‌ها حفر نمىنمودند بلكه « شهر مرده‌ها » يا قبرستان را به خارج از محيط مسكونى انتقال داده بودند . 34 همان تحولى كه در اين دوران در محوطه باستانى ياريم‌تپه گرگان هم اتفاق افتاده بود . قبل از ورود اين مهاجران مهاجم ، بوميان منطقه مردگان خود را در كف خانه و اطاق‌هاى خود به خاك مىسپردند تا شايد روح مردگان همچنان در جوار زنده‌گان خود به هيأتى مشابه ادامه دهند . اگر اموات متعلق به طبقه اشراف يا نيمه اشراف بودند ، بر روى آن‌ها پيش از دفن پودر اكسيد آهن مىپاشيدند تا قرمز رنگ شوند و يا با گل اخرى بر قسمت‌هائى از بدن آن‌ها نقاشى مىنمودند . 35 شيوه دفن هم بيشتر به پهلو ( چپ و راست ) و زانوها كاملا خم بسوى شكم و در جهت شرقى غربى بود . گاه يك و گاهى نيز هردو دست را به سمت صورت مىنهادند . 36 به همراه اجساد وسايل روزمره زندگى از جمله ظروف ، قورىهاى نوك‌بلند ، وسايل جنگى با جنس‌هاى سفال ، آهنى ، مس و برنز مىنهادند كه تعدادى از آن‌ها نقوشى همچون اسب سوار ، شكارچى ، حيوانات مقدس و . . . بر خود داشتند . قورىهاى نوك‌بلند كه نوك آن ها به صورت ناودانى بود ، براى مراسم مذهبى و روحانى و نيز زمان دفن مردگان به كار مىرفتند . در اين قورىها مايع متبرك ريخته و قبل از دفن آن‌ها مايع را به گوش ، دهان و